Rụng trái sầu riêng: vai trò của canxi – bo trong giai đoạn nuôi trái

Với người trồng sầu riêng, không có cảnh nào xót bằng sáng ra thăm vườn thấy trái non rụng đầy gốc. Mỗi trái rụng ở giai đoạn này là tiền triệu rơi theo. Nhưng trước khi vội đổ thuốc, cần phân biệt rõ hai chuyện: rụng sinh lý bình thường và rụng bất thường hàng loạt.

Rụng sinh lý — cây tự "tỉa bớt con"

Cây sầu riêng đậu trái nhiều hơn khả năng nuôi. Trong khoảng thời gian đầu sau đậu trái, cây sẽ tự loại bớt những trái yếu để dồn sức cho những trái còn lại — giống như nhà đông con thì phải liệu cơm gắp mắm. Rụng rải rác, trái rụng nhỏ, cuống rụng khô — đó là rụng sinh lý, không cần hoảng.

Rụng bất thường — khi nào cần lo?

Cần lo khi trái rụng hàng loạt trong vài ngày, rụng cả trái đã lớn, hoặc rụng kèm các dấu hiệu khác trên cây. Các nguyên nhân thường gặp:

• Sốc nước – sốc dinh dưỡng: mưa lớn đột ngột sau chuỗi ngày khô, hoặc bón phân đạm liều cao ngay giai đoạn nuôi trái làm cây ra đọt non — cây rút dinh dưỡng nuôi đọt, bỏ trái.
• Thiếu canxi – bo ở cuống trái: cuống trái là "bàn tay" cây cầm trái. Canxi giúp vách tế bào cuống dai chắc; bo giúp vận chuyển dinh dưỡng về trái đều đặn. Thiếu hai chất này, tầng rời ở cuống hình thành sớm — trái rụng dù cây không bệnh.
• Cây suy, bộ lá – bộ rễ yếu: cây không đủ sức nuôi thì giữ trái kiểu gì cũng rụng. Cây khoẻ mới giữ được trái — gốc rễ của việc chống rụng vẫn là sức cây.
• Nấm bệnh cuống trái: rụng kèm vết thâm đen, mốc ở cuống — cần xử lý bệnh riêng.

Vai trò của canxi và bo — hiểu đúng để dùng đúng lúc

Canxi là "xi măng" của vách tế bào. Đủ canxi, mô cuống và vỏ trái cứng cáp, tầng rời khó hình thành sớm, trái ít nứt khi lớn nhanh. Cái khó là canxi di chuyển chậm trong cây — nên phải bổ sung trước và trong giai đoạn trái phát triển, chứ không phải đợi thấy rụng mới đổ.

Bo đi cặp với canxi: giúp canxi được vận chuyển và gắn vào mô, đồng thời giữ dòng dinh dưỡng chảy đều về trái. Thiếu bo, trái méo, cơm lép, cuống yếu.

Nguyên tắc: bổ sung canxi – bo là việc phòng theo giai đoạn, không phải thuốc chữa cháy lúc trái đang rụng ào ạt.

Trình tự giữ trái theo hướng bền vững

1. Giữ sức cây làm nền: bộ lá xanh dày, bộ rễ khoẻ trước khi vào vụ trái. Cây suy thì phục hồi cây trước — xem bài cây vàng lá và đất chai.
2. Điều nước – điều phân đều tay: tránh để vườn khô hạn rồi ướt sũng đột ngột; không thúc đạm cao trong giai đoạn nuôi trái.
3. Bổ sung canxi – bo đúng giai đoạn: từ sau đậu trái, theo hướng dẫn của từng sản phẩm — ví dụ NEOCABO (canxi – bo hữu cơ) trong bộ sản phẩm của Hữu Cơ Bậc Cao.
4. Chặn đọt đúng cách nếu cây đua đọt trong giai đoạn nuôi trái — ưu tiên biện pháp dinh dưỡng cân đối thay vì lạm dụng hoá chất ức chế.

Bài liên quan: Cây vàng lá: 4 nguyên nhân thường gặp · Đất chai: vì sao càng bón càng phí